Τροπολογία για την επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα μικρά νησιά και τη δημιουργία μηχανισμού απόδοσης πόρων στις μεγαλύτερες νησιωτικές κοινωνίες κατέθεσαν βουλευτές του ΠΑΣΟΚ στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής «Ενίσχυση λειτουργίας Οργανισμών Λιμένων και λοιπές διατάξεις».
Η πρόταση, με ημερομηνία 7 Οκτωβρίου 2026, προβλέπει δύο διαφορετικές παρεμβάσεις, με προτεινόμενη έναρξη εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027, εφόσον ψηφιστεί.
Μειωμένοι συντελεστές στα νησιά έως 3.100 κατοίκους
Το πρώτο σκέλος επεκτείνει τη μείωση των συντελεστών ΦΠΑ κατά 30% και στα υπόλοιπα νησιά της χώρας με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή.
Η εφαρμογή θα υπόκειται στους όρους και στις προϋποθέσεις του Κώδικα ΦΠΑ. Στόχος, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, είναι να περιοριστούν οι διαφοροποιήσεις μεταξύ μικρών νησιών που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα, αλλά υπάγονται σε διαφορετικές διοικητικές περιφέρειες.
Απόδοση πόρων στα νησιά έως 130.000 κατοίκους
Το δεύτερο σκέλος προβλέπει μηχανισμό για τα νησιά με πληθυσμό έως 130.000 κατοίκους, τα οποία δεν υπάγονται ήδη σε καθεστώς μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ.
Για αυτά προτείνεται να αποδίδεται κάθε χρόνο ποσό αντίστοιχο με τη διαφορά μεταξύ των εσόδων ΦΠΑ από τις επιλέξιμες συναλλαγές και των εσόδων που θα προέκυπταν εάν εφαρμόζονταν συντελεστές μειωμένοι κατά 30%.
Πρόκειται για χρηματοδότηση έργων και υπηρεσιών στις τοπικές κοινωνίες, χωρίς το συγκεκριμένο σκέλος να αλλάζει τους συντελεστές που καταβάλλονται στις συναλλαγές.
Ειδικός λογαριασμός με ξεχωριστή μερίδα ανά νησί
Η τροπολογία προβλέπει τη σύσταση Ειδικού Λογαριασμού Νησιωτικής Αντιστάθμισης ΦΠΑ στην Τράπεζα της Ελλάδος, με διακριτές λογιστικές μερίδες ανά νησί ή νησιωτικό δήμο.
Ο λογαριασμός θα παρακολουθείται από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και τα ποσά θα αποδίδονται από την ΑΑΔΕ. Οι πόροι θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για δράσεις και έργα που εξυπηρετούν τους κατοίκους του αντίστοιχου νησιού.
Η μεθοδολογία υπολογισμού, η διαδικασία απόδοσης, τα κριτήρια κατανομής στους δήμους και οι επιλέξιμες δαπάνες προτείνεται να καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση.
Στην αιτιολογική έκθεση, το ΠΑΣΟΚ επικαλείται το αυξημένο κόστος μεταφορών και διαβίωσης, την εξάρτηση από τις ακτοπλοϊκές και αεροπορικές συνδέσεις, τις ελλείψεις σε υπηρεσίες και υποδομές και την εποχικότητα της οικονομικής δραστηριότητας. Υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στη δικαιότερη μεταχείριση των νησιωτικών περιοχών και στη χρηματοδότηση των αναγκών τους.